OKUMAK İÇİN TIKLAYIN
1. SAYI -
2. SAYI -
3. SAYI
- 4.SAYI -
5.SAYI -
6.SAYI -7.SAYI
|
|
Kuruluş ve Amaç
Osmanlı Döneminde Mimarlar
Mimarlar Türkiye’de 19.Yüzyıla kadar Osmanlı İmparatorluğu saray teşkilatı
içinde, "sermimar" Yönetiminde kamu yapılarını üreten "hassa mimarları" olarak
yeralıyordu. Yapılara ilişkin kuralların belirlenmesi ve yapı faaliyetlerinin
denetlenmesi bu kurum tarafından yapılıyordu. Kamu yapıları dışında konut vb.
yapıların tasarımı ve uygulaması, loncalara bağlı "yapı ustaları" eliyle
yürütülüyordu. 19. Yüzyılın ikinci yarısında batılaşma hareketleri içinde
mimarların sarayda ve kamu dışı alanlardaki tarihi örgütlenmesinin de çözüldüğü
görülmektedir.
Cumhuriyet Yılları’nda İlk Örgütlenme
1928 yılından Mimarlar Odasının kurulduğu 1954 yılına kadar mimarlar, genel
dernek statüsünde çalışan "Yüksek Mimarlar Birliği" ve "Mimarlar Derneği" ile
mesleki örgütlenmelerini sürdürmüşlerdir. Mimarlar Derneği, mesleki etkinliğin
geliştirilmesi ve yasal güvenceler sağlanmasında önemli kazanımlar elde etmiş,
Mimarlar Odası’na devretmiştir.
Mimarlar Odasının Kuruluşu
Mimarlar Odası 1954 yılında çıkarılan 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimarlar
Birliği yasası ile kurulmuştur. Yasa, Mimarlar Odasına şu görevleri vermektedir:
Mimarların ortak ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki çalışmalarını
kolaylaştırmak,
Mesleğin genel çıkarlara uygun olarak gelişimini sağlamak,
Mimarların birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü hakim
kılmak üzere meslek disiplinini korumak.
Meslek ve meslek çıkarlarıyla ilgili konularda resmi makamlarla işbirliği
yaparak yardım ve önerilerde bulunmak,
Meslekle ilgili bütün mevzuat, normlar şartnameleri incelemek, bunlar
hakkındaki görüş ve düşüncelerini ilgililere bildirmek.
1980’li yıllara kadar çalışmalarını ülkenin üç büyük kenti İstanbul, Ankara
ve İzmir’de kurulan Şubeler ile yürüten Mimarlar Odasının bugün 21 ilde Şubesi
79 kentte Temsilciliği ve 145 kentte Oda Temsilcisi bulunmaktadır.
Mimarlar Odası’nın Örgüt Yapısı
Mimarlar Odasının genel Yönetim merkezi başkent Ankara’dadır ve iki yılda bir
Şube delegelerinin katılımıyla yapılan Genel Kurulda seçilen 7 kişilik bir
Merkez Yönetim Kurulu (MYK) ile yönetilmektedir. Genel Kurulda ayrıca seçilen
Onur Kurulu ile Denetleme Kurulu da Oda merkezinde görev yapmaktadır. Mimarlar
Odası Yönetim Kurulu çalışmalarını, görevlendirdiği Uluslararası İlişkiler,
Yayın, Eğitim, Yarışmalar, Mesleği Uygulama ve Mesleki Denetim Komiteleri eliyle
ve Şubelerle ilişkili olarak yürütmektedir.
Oda çalışmalarının ağırlıklı bir bölümü Şubeler tarafından gerçekleştirilmekte,
Oda (MYK) merkezi birimler arasında eşgüdümü sağlamakta, genel politikaları
belirlemekte ve meslek örgütlenmesini merkezi düzeyde temsil etmektedir.
Mimarlar Odası Şubeleri iki yılda bir, Şubelere kayıtlı bütün mimarların
katılımıyla yapılan genel kurullarda seçilen Yönetim kurulları tarafından
yönetilmektedir.
Temsilcilikler, mimar sayısının sınırlı olduğu kentlerde bölgedeki Şubelere
bağlı olarak çalışırlar ve ayrı Yönetim kuralları vardır. Mesleki Denetim
Görevlileri ise, mimar sayısı temsilcilik kurulmasına yeterli olmayan küçük
kentlerde, mimarlık hizmetlerinin denetimi amacıyla, kentteki üyelerin önerileri
dikkate alınarak Şube Yönetim Kurulu tarafından atanır.
Mesleğin Uygulanmasında Mimarlar Odası
Mimarlar Odası, mesleğin uygulanmasında etkin bir konum kazanmıştır. Oda
örgütünün bulunduğu çoğu kentte, belediyelerle, yapılan protokoller uyarınca,
mimari projeler belediyece onaylanmadan önce Oda denetiminden geçmektedir.
Koruma Kurullarınca onaylanacak projeler için de Oda denetimi gerekmektedir.
Bu uygulama hükümet ve belediyelerin siyasal tutumuna göre zaman zaman
aksayabilmekte, bu nedenle Oda uygulamanın yasal zorunluluk haline gelmesi için
çalışmaktadır.
Mimarlar Odası, ülkede resmi kuruluşlarca açılan ulusal ve uluslararası mimari
proje yarışmalarının Odaca ve UIA tarafından benimsenen kurallara uygun
düzenlenmesi konusunda titizlik göstermektedir. Resmi yarışmalarda jüri
üyelerinin çoğunluğu Mimarlar Odası Yarışmalar Komitesi tarafından önerilen
adaylar arasından belirlenmektedir.
Mimarlar Odası ayrıca her iki yılda bir düzenlediği Ulusal Mimarlık Sergisi ve
Ödüller ile kamuoyunda mesleğin tanıtılmasını ve mimarlık ürünlerinin
değerlendirilmesini sağlamaktadır.
Yayın ve Uluslararası İlişkiler
Oda, meslek içi eğitimi genellikle yayın ve mesleki konferans, panel vb.
toplantılarla sürdürmektedir. 1963 yılından bu yana yayınlanan MİMARLIK dergisi
bütün Oda üyelerine ücretsiz dağıtılmaktadır. Ayrıca Şubelerde bölgesel dergiler
yayınlanmaktadır.
Mimarlık Haberler (Genel Merkez Haber Bülteni)
Mimarlık (Genel Merkez tarafından yayınlanan dergi) Ege Mimarlık (İzmir Şubesi
tarafından yayınlanan dergi) Batı Akdeniz Mimarlık (Antalya Şubesi tarafından
yayınlanan dergi) Bakırköy'de Mimarlık (Bakırköy Temsilciliği tarafından
yayınlanan dergi)
Bunların dışında tüm Şubeler kendi üyelerine yönelik olarak düzenli Bülten
yayınlamaktadır.
Kuruluşundan başlayarak Mimarlar Odası UIA (Uluslararası Mimarlar Birliği)
içinde yeralmış, UIA çalışmalarına katılmış değişik dönemlerde UIA Yönetim
organlarında da görev almıştır. Son yıllarda bölgesindeki diğer ülkelerin
mimarlık meslek kuruluşlarıyla yoğunlaşan ilişkiler sonucu, Akdeniz Mimarlar
Birliği (UMAR) ve Karadeniz Mimarlar Forumunun etkinlik kazanmasında Mimarlar
Odası önemli katkılarda bulunmuştur.
Mimarlar Odası ve Toplumsal Sorumluluk
Mimarlar Odası kendisine yasalarla verilen görevleri toplumsal sorumluluk
açısından en geniş biçimde yorumlamış ve toplumsal gelişmeler içinde etkin bir
konum kazanmıştır.
Mimarlar Odası, Merkez, Şube ve Temsilcilik örgütleriyle ülkenin her yerindeki
kentsel sorunların mimarlık ilkeleri ışığında mücadelesini vermektedir.
Kentlerdeki ulaşım, altyapı, kentsel yenileme, koruma projeleri, yeni yapı
izinleri, imar planı vb. uygulamaları kamu yararı açısından değerlendiren
Mimarlar Odası bu konularda kamuoyuna yönelik kampanyalar sürdürmektedir. Kent,
toplum ve ülke çıkarlarını gözetmeyen imar kararları ve uygulamalarına karşı da
gerektiğinde yargı yoluna giderek davalar açmaktadır.
Mimarlar Odası ve Politika
Mimarlar Odası diğer meslek kuruluşları ve aydın çevrelerle birlikte ülke
siyasal yaşantısının etkin bir öğesi olmuştur. Türkiye’deki siyasal gelişmeler
içinde Mimarlar Odası kuruluşundan bu yana meslek alanının yanısıra genel
konularda, ekonomik kalkınma, insan hakları ve demokratikleşme mücadelesinde
görüş belirten ve çoğu zaman muhalefet işlevini yerine getiren bir konumda
olmuştur.
|
|
|
Mimarlar Odası
